اصول طراحی نقشه ساختمان

اصول طراحی نقشه ساختمان 
تعریف پلان :منظور از پلان خط برش فرضی است به ارتفاع یک سوم یک طبقه ساختمان  است که کلیه جزییات را در این ارتفاع ارنمایش میدهد.

اصول اساسی در طراحی پلان

  • تناسبات
  • دسترستی
  • عرصه بندی
  • نورگیری
  • رعایت نکات اجرایی و نقشه های سازه،تاسیسات الکتریکی و مکانیکی

1- تناسبات

یکی از موارد بسیار مهم درطراحی نقشه ساختمانی ایده آل رعایت تناسبات یا اولویت بندی آن است تناسبات فضاها توسط ظوابط مربوطه مشخص شده است که بایتسی در طراحی در نظر گرفته شود .اگر بطور خلاصه وار بخواهیم این بخش را توضیح دهیم از اندازه ها و ابعاد فضاها شروع میکنیم برای مثال ابعاد ومساحت مناسب برای نشیمن،آشپزخانه،اتاق خواب ،توالت ،حمام و… چقدراست؟ آیا این فضا ها نسبت به یکدیگر ارجهیت دارند ؟همانطور که گفته شد ابعاد و مساحت های این فضا ها طبق ظوابط مشخص شده اند اما ناگذیر توسط عواملی مانند : متراژ ساخت ،محدودیت های زمین ،محدودیت های نظام مهندسی و شهرداری،خواسته های کارفرما،محدودیت های سازه ایی و… دستخوش تغییر می شوند که در نهایت باید توسط طراح مدیریت شده و در نتیجه طرح به ایده آل ترین حالت نزدیک شود ،برای روشن تر شدن موضوع در انتهای مقاله به ابعاد استاندارد فضا ها می پردازیم .

2- دسترسی

دسترسی در پلان معماری بخش دیگری از اصول تعیین کیفیت طرح است .طراحی باید درهر لحضه شخص را حالت استفاده از فضا متصور باشد.برای روشن تر شدن موضوع از چند سوال شروع میکنیم:شخص پس از ورود به داخل واحد چقدر مسیر باید طی کند تا به نشیمن ،آشپزخانه ،اتاق خواب ، توالت ،حمام و…برسد؟ نزدیک ترین ودورترین  فضا بنا بر اولویت بهتر است کدامیک باشد؟

حال به طور عامیانه و خلاصه واربه این موضوع میپردازیم با پاسخ بر اینکه شخص که وارد واحد میشود بهتر است ابتدا وارد یک فیلتر شود،این فیلتر میتواند داخل خانه را از دید مستقیم بیرون حفظ کرده و فضایی برای جا لباسی و کفشن هم فراهم کند،سپس اولویت بعدی نشیمن و آشپزخانه هستند به صورتی که بهتر است آشپزخانه نزدیک ورودی باشد وبطور مستقیم با نشیمن در ارتباط بوده و در نزدیک ترین حالت به آن سرویس بدهد در مراحل بعدی دسترسی به اتاق خواب ها و حمام،توالت است که در بخش خصوصی خانه طبقه بندی مشود که در قسمت عرصه بندی بیشتر به این مقوله میپردازیم

3- عرصه بندی

عرصه بندی در پلان به 3 قسمت ذیل تقسیم بندی میشود که به اختصار به توضیح هر کدام میپردازیم .

  • فضاهای عمومی
  • فضاهای خصوصی
  • فضاهای نیمه خصوصی و نیمه عمومی

فضاهای عمومی :

عموما به فضاهای نشیمن و آشپزخانه اطلاق میشود که محدودیت خاصی برای افراد خانه در آن نیست نشیمن باید دارای فضای کافی برای زندگی جمعی باشد واغلب فعالیت های خانه در این بخش انجام میگیرد  مهمان ها عموما وارد نشیمن ودر صورت وجود پذیرایی میشوند  نشیمن باید نور طبیعی دریافت کند و بهتر است دارای تراس باشد  اشپزخانه نیز بهتر نورو تهویه  طبیعی داشته باشد

فضاهای خصوصی :

فضای خصوصی معمولا برای استراحت و فعالیت های شخصی طراحی میشود که باید در آرام ترین بخش خانه طراحی شود

فضاهای نیمه خصوصی و نیمه عمومی :

عموما به فضاهای که محدودیت خاصی برای افراد خانه ندارد و از طرفی ورود اعضای خانه یا مهمان به صورت کاربردی و مستمر مشاهده نمیشود مانند آشپزخانه و حیاط خلوت جز این عرصه محسوب می شوند .

4نورگیری

یکی از عوامل مهم دیگر در تاثیر کیفیت طراحی یک پلان ساختمانی ایده آل نحوه استفاده از نور درفضا است طراح بایستی در بهترین حالت از نور استفده بکند البته نحوه نحوه قرارگیری ساختمان بر این موضوع تاثیر بسیاری دارد که عموما این قرارگیری به شمالی –یا جنوبی بودن معروف است .منظور از ساختمان جنوبی ساختمانی که از کوچه وارد بنا شده و پس از رد شدن از آن به حیاط میرسد در واقع از دوسمت کوچه و حیاط نورگیردارد،ولی در ساختمان شمالی از کوچه وارد حیاط شده و وارد ساختمان میشویم  که ساختمان شمالی فقط از سمت حیاط نور میگیرد  حال مقایسه ی اجمالی ساختمان جنوبی و شمالی را بیان میکنیم .

در ساختمان جنوبی امکان استفاده از نورگیر وتراس در دو سمت ساختمان وجود دارد همچنین در این ساختمان ها امکان آرایش پارکینگ بهتری به نسبت ساختمان شمالی هستند در اما از بابت آلودگی صوتی ساختمان شمالی به علت دور بودن از کوچه توسط حیاط آلودگی صوتی کم تری نسبت به ساختمان جنوبی دارد .همچنین ساختمانهای شمالی به واسطه محصوریت بیشتر نسبت به ساختمان جنوبی امکان ذخیره حرارت بیشتر وپرت انرژی کمتری هستند

کدام نور برای کدام فضا بهتر است؟

  • نور شمالی

این نور به علت پراکندگی و ملایم برای اتاق استراحت و کار مناسب است .

  • جنوبی

نور جنوبی بهترین نور برای ساختمان و دارای انعکاس و سایه است که بهتر است در نشیمن استفاده شود .

  • نور شرقی

این نور در هنگام طلوع خورشید وارد ساختمان میشود و برای اتاق خواب ها ،مطالعه و خوردن صبحانه مناسب است.

  • نور غربی

اصطلاحا به این نور نور مزاحم گفته میشود که چندان مناسب برای استفاده در ساختمان نیست

5- رعایت نکات اجرایی

این مورد از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است به طوری که عدم رعایت این موضوع میتواند زیانهای جبران ناپذیری به وجود آورد برای مثال چند نمونه مهم را ذکر میکنیم هماهنگی نقشه معماری با نقشه های سازه ، تاسیسات الکتریکی و مکانیکی : طراحی باید از بابت ستون گذاری سعی کند ستونها در یک امتداد یا به اصطلاح منظم باشد تا در محاسبات تیر وستون اندازه های تیرچه و… در مقرون به صرفه ترین حالت به دست بیاید از طرفی نقشه معماری باید با نقشه های تاسیسات الکتریکی و مکانیکی هماهنگ باشد برای مثال در جاگذاری داکت کوتاه ترین مسیر برای آشپزخانه ،حمام و توالت در نظر بگیرد تا هم هزینه اجرا کم باشد هم تعمیرات با کمترین انرژی اجرا گردد

 

رضا قره باغی

مدیر وبسایت گروه طراحی آرک،کارشناس ارشد معماری،طراح و ناظر سازمان نظام مهندسی،مدرس نرم افزارهای معماری،متولد استان آذربایجان شرقی

نوشته‌های مرتبط

دیدگاه‌ها

*
*

    buy anabolic online پاسخ

    Thanks for the good article, I hope you continue to work as well.